Ontstaan Houten Blokken zoals Kapla

By
Kapla Bouwstenen

Houten Blokken als Speelgoed

Het spelen met bouwstenen en blokken is voor kleine jongens altijd een plezierige bezigheid, waarmee zo ongeveer in het tweede levensjaar wordt begonnen. Jongens doen ook niets liever dan schuilhutten maken. Ze bouwen met een ijver of het leven er van afhangt; het bouwen zit hen als het ware ingebakken. Net als de voorvaders van Sinear maken ze graag hoge bouwsels; hoe hoger hoe liever, alsof het een toren van Babel moet worden. En wat te denken van de bouwsels a la Stonehenge en Carnac, die moeiteloos aan hun fantasie ontspruiten en veel overeenkomst vertonen met de zonnetempels, gigantische steenklompen, vermoedelijk zo’n 5000 jaar geleden gerangschikt met een knipoog naar de eeuwigheid.

Het Ontstaan van Houten Blokken

Het spelen met bouwstenen is ongetwijfeld heel oud. Bij Breughel vinden we daarvan een voorbeeld. Helemaal rechts onder op het schilderij. De bouwers zelf hebben het werk in de steek gelaten, men vindt er dus alleen de stenen, die het aanzien van gewone bakstenen hebben en in een kring zijn geplaatst alsof er een put werd gebouwd. In het Vlaanderen van Breughel werd dit spel dan ook waterputtenbouwen genoemd. Wanneer de eerste bouwdozen zijn gemaakt is niet bekend. Zeker is wel dat er in de 18e eeuw al eenvoudige bouwsteentjes bestonden. Het waren eenvoudige driehoekjes en vierkante en langwerpige blokjes geverfd hout. Een van de eerste firma’s die middels een speelgoed catalogus bouwdozen aanprees was G. H. Bestelmeier uit Neurenberg. In 1803 verscheen zijn “Bestelmeiers Magazin” waarin maar liefst 1200 stuks speelgoed, waaronder enkele bouwdozen, werden aangeprezen. Dat andere firma’s niet achterbleven blijkt uit een inventarislijst van 1807, in het Weense stadsarchief, daarin komen onder andere bouwdozen voor van de Weense firmant H. F. Muller. Deze bevatten beschilderde houten bouwstenen en bruggen, plus een bouwschema. Het kwam ook voor dat de bouwstenen ongeverfd bleven. Halverwege de vorige eeuw werd de inhoud van de bouwdozen aanmerkelijk uitgebreid. Er komen op de draaibank gemaakte zuilen bij en verder torens, deuren, boogvensters en raamlijsten waarmee hele steden, met kerken, bruchten en kastelen konden worden opgezet. Er kwamen series aanvullingsdozen bij met een uitgebreid bouwschema. Daarnaast werden er ook fraai gekleurde platen bijgeleverd waar allerlei figuren uitgeknipt konden worden, waardoor de bouwpret nog een extra dimensie kreeg. Tal van firma’s in Thuringen, waaronder F.A. Richter uit Rudolfstadt maakten deze bouwdozen in diverse afmetingen. Laatstgenoemde firma voerde het bekende anker als handelsmerk op zijn bouwdozen. Een heel ander soort bouwdoos kwam in 1900 op de markt. Het materiaal dat een vinding was van J. Korbuly, een Oostenrijkse spoorwegingenieur, bestond uit dunne houten schijfjes, wielen, pennetjes en radertjes, waarmee letterlijk alles kon worden gebouwd. De bescheiden opgezette werkplaats waarin Korbuly zijn eerste bouwdozen, zuiver uit liefhebberij, ontwierp, werd al heel gauw te klein. In het Oostenrijkse Pfaffstatten, midden tussen de wijngaarden stichtte de fortuinlijke ingenieur een fabriek. En onder het handelsmerk Matador werden zijn bouwdozen tot ver over de grenzen bekend. De vele aanvullingsdozen maakte de mogelijkheden van het bouwen haast onbegrensd. Er konden niet alleen huizen worden gebouwd, maar ook beweegbare objecten als molens, treinen, auto's en dergelijke. Alles kon draaiende worden gemaakt met wielen, radertjes en koorden.

Kapla & BBlocks

Vandaag zijn houten blokken nog erg populair. Kapla & BBlocks weten dat als geen ander. Zij hebben houten bouwblokken ontwikkeld waarmee kinderen hun fantasie kunnen uitwerken. Daardoor worden ze creatief geprikkeld. En dat is weer goed voor de cognitieve ontwikkeling.